<?xml version="1.0"?>
<feed xmlns="http://www.w3.org/2005/Atom" xml:lang="ar">
	<id>https://ar.wikivahdat.com/w/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=%D8%A8%D8%AE%D8%A7%D8%B1%D9%89</id>
	<title>بخارى - تاريخ المراجعة</title>
	<link rel="self" type="application/atom+xml" href="https://ar.wikivahdat.com/w/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=%D8%A8%D8%AE%D8%A7%D8%B1%D9%89"/>
	<link rel="alternate" type="text/html" href="https://ar.wikivahdat.com/w/index.php?title=%D8%A8%D8%AE%D8%A7%D8%B1%D9%89&amp;action=history"/>
	<updated>2026-04-30T22:53:56Z</updated>
	<subtitle>تاريخ التعديل لهذه الصفحة في الويكي</subtitle>
	<generator>MediaWiki 1.43.1</generator>
	<entry>
		<id>https://ar.wikivahdat.com/w/index.php?title=%D8%A8%D8%AE%D8%A7%D8%B1%D9%89&amp;diff=30604&amp;oldid=prev</id>
		<title>Negahban: نقل Negahban صفحة مسودة:بخارى إلى بخارى دون ترك تحويلة</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://ar.wikivahdat.com/w/index.php?title=%D8%A8%D8%AE%D8%A7%D8%B1%D9%89&amp;diff=30604&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2025-12-15T10:47:21Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;نقل Negahban صفحة &lt;a href=&quot;/w/index.php?title=%D9%85%D8%B3%D9%88%D8%AF%D8%A9:%D8%A8%D8%AE%D8%A7%D8%B1%D9%89&amp;amp;action=edit&amp;amp;redlink=1&quot; class=&quot;new&quot; title=&quot;مسودة:بخارى (الصفحة غير موجودة)&quot;&gt;مسودة:بخارى&lt;/a&gt; إلى &lt;a href=&quot;/wiki/%D8%A8%D8%AE%D8%A7%D8%B1%D9%89&quot; title=&quot;بخارى&quot;&gt;بخارى&lt;/a&gt; دون ترك تحويلة&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;ar&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;1&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;→ مراجعة أقدم&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;1&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;مراجعة ١٤:١٧، ١٥ ديسمبر ٢٠٢٥&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-notice&quot; lang=&quot;ar&quot;&gt;&lt;div class=&quot;mw-diff-empty&quot;&gt;(لا فرق)&lt;/div&gt;
&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Negahban</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://ar.wikivahdat.com/w/index.php?title=%D8%A8%D8%AE%D8%A7%D8%B1%D9%89&amp;diff=30603&amp;oldid=prev</id>
		<title>Negahban: /* دين ومذهب سكان بُخارى */</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://ar.wikivahdat.com/w/index.php?title=%D8%A8%D8%AE%D8%A7%D8%B1%D9%89&amp;diff=30603&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2025-12-15T10:46:58Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;span class=&quot;autocomment&quot;&gt;دين ومذهب سكان بُخارى&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;ar&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;→ مراجعة أقدم&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;مراجعة ١٤:١٦، ١٥ ديسمبر ٢٠٢٥&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l3&quot;&gt;سطر ٣:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;سطر ٣:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;== دين ومذهب سكان بُخارى ==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;== دين ومذهب سكان بُخارى ==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;سكانها مسلمون ويتبعون المذهب [[الحنفية|الحنفي]]، ويتحدثون &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[&lt;/del&gt;اللغة الفارسية&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;]] &lt;/del&gt;بلهجة بُخارية، و[[اللغة الأوزبكية]]، ولباسهم يشبه ملابس أهل [[خراسان]].&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;سكانها مسلمون ويتبعون المذهب [[الحنفية|الحنفي]]، ويتحدثون اللغة الفارسية بلهجة بُخارية، و[[اللغة الأوزبكية]]، ولباسهم يشبه ملابس أهل [[خراسان]].&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;== الآثار القديمة والتاريخية لمدينة بُخارى ==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;== الآثار القديمة والتاريخية لمدينة بُخارى ==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Negahban</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://ar.wikivahdat.com/w/index.php?title=%D8%A8%D8%AE%D8%A7%D8%B1%D9%89&amp;diff=29380&amp;oldid=prev</id>
		<title>Negahban: /* تمسك أهل بخارا بالتقاليد والعادات الإسلامية */</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://ar.wikivahdat.com/w/index.php?title=%D8%A8%D8%AE%D8%A7%D8%B1%D9%89&amp;diff=29380&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2025-11-09T11:34:08Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;span class=&quot;autocomment&quot;&gt;تمسك أهل بخارا بالتقاليد والعادات الإسلامية&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;ar&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;→ مراجعة أقدم&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;مراجعة ١٥:٠٤، ٩ نوفمبر ٢٠٢٥&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l82&quot;&gt;سطر ٨٢:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;سطر ٨٢:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;==تمسك أهل بخارا بالتقاليد والعادات الإسلامية==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;==تمسك أهل بخارا بالتقاليد والعادات الإسلامية==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;على ما يبدو، وعلى الرغم من جميع التحولات، ظل أهل بخارا متمسكين بتقاليدهم وعاداتهم [[الإسلامية-الإيرانية]] القديمة. وكما كتب صدر الدين عيني، في أوائل القرن الرابع عشر الهجري / العشرين الميلادي، كان أصحاب الحرف والصناع في مدينة بخارا لا يزالون محافظين على تقاليدهم القديمة، لدرجة أنه في سوق بخارا كان لكل حرفة من الحرفيين نقابة خاصة بها وكانوا يقيمون مراسم، وكانت كل نقابة لها رئيس يسمى &quot;الپير&quot; أو &quot;الأق سقال&quot; (أي كبير السن) يدافع عن مصالح نقابته، ومن بين هذه النقابات نقابة &quot;مشك آبان عباس&quot; الذين كانوا يعتقدون أن معلمهم (پيرهم) أحضر الماء من الفرات [[&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;الإمام الحسين&lt;/del&gt;|&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;للإمام &lt;/del&gt;الحسين&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;]] &lt;/del&gt;(عليه السلام) في واقعة [[كربلاء]] باستخدام القربة، ونقابة الحدادين التي كان يعتبرون نبي الله داود (عليه السلام) معلمهم، ونقابة سائسي الخيل التي كان قنبر (مُهْتر [[الإمام علي]] &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;عليه السلام&lt;/del&gt;) يُعتبر معلمهم.  &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;على ما يبدو، وعلى الرغم من جميع التحولات، ظل أهل بخارا متمسكين بتقاليدهم وعاداتهم [[&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;الإسلام|&lt;/ins&gt;الإسلامية&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;]]&lt;/ins&gt;-&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[إيران|&lt;/ins&gt;الإيرانية]] القديمة. وكما كتب صدر الدين عيني، في أوائل القرن الرابع عشر الهجري / العشرين الميلادي، كان أصحاب الحرف والصناع في مدينة بخارا لا يزالون محافظين على تقاليدهم القديمة، لدرجة أنه في سوق بخارا كان لكل حرفة من الحرفيين نقابة خاصة بها وكانوا يقيمون مراسم، وكانت كل نقابة لها رئيس يسمى &quot;الپير&quot; أو &quot;الأق سقال&quot; (أي كبير السن) يدافع عن مصالح نقابته، ومن بين هذه النقابات نقابة &quot;مشك آبان عباس&quot; الذين كانوا يعتقدون أن معلمهم (پيرهم) أحضر الماء من الفرات &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ل&lt;/ins&gt;[[&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;حسين بن علي (سيدالشهداء)&lt;/ins&gt;|&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;لإمام &lt;/ins&gt;الحسين (عليه السلام)&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;]] &lt;/ins&gt;في واقعة [[كربلاء]] باستخدام القربة، ونقابة الحدادين التي كان يعتبرون نبي الله داود (عليه السلام) معلمهم، ونقابة سائسي الخيل التي كان قنبر (مُهْتر [[&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;علي بن أبي طالب (أميرالمؤمنين)|&lt;/ins&gt;الإمام علي &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;عليه السلام&lt;/ins&gt;]]) يُعتبر معلمهم.  &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;وجود النقابات المنتمية لأهل التشيع يدل على قوة الشيعة في سوق بخارا. فامبرى، الذي سافر إلى بخارا في عهد ناصر الدين شاه، كتب: &#039;الدم الإيراني يجري في عروق أهل بخارا &amp;lt;ref&amp;gt;آرمین وامبری، سیاحت درویشی دروغین در خانات آسیای میانه، ج۱، ص۲۵۰ـ۲۵۱،&amp;lt;/ref&amp;gt;.وأن مدينة بخارا تتفوق على جميع مدن آسيا الوسطى &amp;lt;ref&amp;gt;آرمین وامبری، سیاحت درویشی دروغین در خانات آسیای میانه، ج۱، ص۲۳۱،&amp;lt;/ref&amp;gt;.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;وجود النقابات المنتمية لأهل التشيع يدل على قوة &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[&lt;/ins&gt;الشيعة&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;]] &lt;/ins&gt;في سوق بخارا. فامبرى، الذي سافر إلى بخارا في عهد ناصر الدين شاه، كتب: &#039;الدم الإيراني يجري في عروق أهل بخارا &amp;lt;ref&amp;gt;آرمین وامبری، سیاحت درویشی دروغین در خانات آسیای میانه، ج۱، ص۲۵۰ـ۲۵۱،&amp;lt;/ref&amp;gt;.وأن مدينة بخارا تتفوق على جميع مدن آسيا الوسطى &amp;lt;ref&amp;gt;آرمین وامبری، سیاحت درویشی دروغین در خانات آسیای میانه، ج۱، ص۲۳۱،&amp;lt;/ref&amp;gt;.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;== الهوامش ==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;== الهوامش ==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Negahban</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://ar.wikivahdat.com/w/index.php?title=%D8%A8%D8%AE%D8%A7%D8%B1%D9%89&amp;diff=29372&amp;oldid=prev</id>
		<title>Negahban: /* حملات العرب على بُخارى */</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://ar.wikivahdat.com/w/index.php?title=%D8%A8%D8%AE%D8%A7%D8%B1%D9%89&amp;diff=29372&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2025-11-09T11:04:25Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;span class=&quot;autocomment&quot;&gt;حملات العرب على بُخارى&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;ar&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;→ مراجعة أقدم&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;مراجعة ١٤:٣٤، ٩ نوفمبر ٢٠٢٥&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l19&quot;&gt;سطر ١٩:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;سطر ١٩:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;=== حملات العرب على بُخارى ===&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;=== حملات العرب على بُخارى ===&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;في سنة ٥٣ هـ، وكما كتب البلاذري، عبر [[&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;عبيدالله &lt;/del&gt;بن زياد]] (٢٥ سنة) بنهر جيحون مع ٢٤,٠٠٠ رجل وأتى إلى بيكند، في ذلك الوقت كانت الخاتون في مدينة بُخارى وصالحت على ألف ألف (درهم). دخل زياد المدينة. بعده، أصبح سعيد بن عثمان بن عفان والي خراسان من قبل [[معاوية بن أبي سفيان|معاوية]]، عبر جيحون وذهب لحرب البخاريين، لكن الأمر انتهى مرة أخرى بالمصالحة.  &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;في سنة ٥٣ هـ، وكما كتب البلاذري، عبر [[&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;عبيد الله &lt;/ins&gt;بن زياد]] (٢٥ سنة) بنهر جيحون مع ٢٤,٠٠٠ رجل وأتى إلى بيكند، في ذلك الوقت كانت الخاتون في مدينة بُخارى وصالحت على ألف ألف (درهم). دخل زياد المدينة. بعده، أصبح سعيد بن عثمان بن عفان والي خراسان من قبل [[معاوية بن أبي سفيان|معاوية]]، عبر جيحون وذهب لحرب البخاريين، لكن الأمر انتهى مرة أخرى بالمصالحة.  &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;في سنة ٨٧ هـ، قتيبة بن مسلم (الباهلي)، قائد الجنود العرب وممثل [[الحجاج]] في خراسان، استولى عنوة على مدينة بيكند التجارية بالقرب من بُخارى، والتي كان بها أكثر من ألف رباط، وذبح أهلها ودمر المدينة &amp;lt;ref&amp;gt;محمدجعفر نرشخی، تاریخ بخارا، ج۱، ص۲۵-۲۶، ترجمه ابونصر احمد بن محمدنصر قباوی&amp;lt;/ref&amp;gt;.وفي العام التالي، ذهب لحرب بُخارى وفتحها أيضًا. احتال قتيبة ليحصل من أهل بُخارى على إذن لأداء ركعتين من الصلاة، فدخل المدينة واستولى عليها بخيانة، وحصل على غنائم كثيرة. في هذه السنة، فُتحت معظم مدن (ولاية) بُخارى &amp;lt;ref&amp;gt;محمد بن جریر طبری، تاریخ الطبری: تاریخ الامم والملوک، ج ۶، ص ۴۳۹-۴۴۰.&amp;lt;/ref&amp;gt;.وكما كتب الطبري  في سنة ٨٩ هـ، سقطت بُخارى في أيدي الجنود المسلمين. وكما كتب نرشخي  أمر قتيبة، قائد جيش معاوية، بعد الاستيلاء على بُخارى أهل بُخارى بتسليم نصف منازلهم للمسلمين. في سنة ٩٤ هـ، بنى قتيبة [[المسجد الجامع]] داخل سور بُخارى في مكان معبد الأصنام وأمر الناس بالاجتماع هناك كل جمعة لأداء صلاة الجمعة، وكان كل من يحضر يأخذ درهمين، وكان أهل بُخارى في أوائل الإسلام يصلون باللغة الفارسية.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;في سنة ٨٧ هـ، قتيبة بن مسلم (الباهلي)، قائد الجنود العرب وممثل [[الحجاج]] في خراسان، استولى عنوة على مدينة بيكند التجارية بالقرب من بُخارى، والتي كان بها أكثر من ألف رباط، وذبح أهلها ودمر المدينة &amp;lt;ref&amp;gt;محمدجعفر نرشخی، تاریخ بخارا، ج۱، ص۲۵-۲۶، ترجمه ابونصر احمد بن محمدنصر قباوی&amp;lt;/ref&amp;gt;.وفي العام التالي، ذهب لحرب بُخارى وفتحها أيضًا. احتال قتيبة ليحصل من أهل بُخارى على إذن لأداء ركعتين من الصلاة، فدخل المدينة واستولى عليها بخيانة، وحصل على غنائم كثيرة. في هذه السنة، فُتحت معظم مدن (ولاية) بُخارى &amp;lt;ref&amp;gt;محمد بن جریر طبری، تاریخ الطبری: تاریخ الامم والملوک، ج ۶، ص ۴۳۹-۴۴۰.&amp;lt;/ref&amp;gt;.وكما كتب الطبري  في سنة ٨٩ هـ، سقطت بُخارى في أيدي الجنود المسلمين. وكما كتب نرشخي  أمر قتيبة، قائد جيش معاوية، بعد الاستيلاء على بُخارى أهل بُخارى بتسليم نصف منازلهم للمسلمين. في سنة ٩٤ هـ، بنى قتيبة [[المسجد الجامع]] داخل سور بُخارى في مكان معبد الأصنام وأمر الناس بالاجتماع هناك كل جمعة لأداء صلاة الجمعة، وكان كل من يحضر يأخذ درهمين، وكان أهل بُخارى في أوائل الإسلام يصلون باللغة الفارسية.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;في سنة ١٥١ هـ، وكما كتب الغرديزي ، في ثورة المقنع، لم تكن بُخارى بمنأى عنها، وانضم جماعات من الناس إلى المصَلبَة (الملبسين البيض) لكنهم هزموا في النهاية وقُتل سبعمائة رجل منهم. في سنة ١٥٤ هـ، بدأت بُخارى تتعمر مرة أخرى. وكما كتب نرشخي ، في عهد هارون الرشيد، بُني المسجد الجامع بين القلعة والمدينة. في سنة ١٦٦ هـ، بدأ فضل بن سليمان، والي خراسان، بناء سور لحماية بُخارى من هجمات الأتراك &amp;lt;ref&amp;gt;عبدالحی بن ضحاک گردیزی، تاریخ گردیزی، ج۱، ص۲۷۸-۲۷۹، چاپ عبدالحی حبیبی، تهران ۱۳۶۳ ش&amp;lt;/ref&amp;gt;.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;في سنة ١٥١ هـ، وكما كتب الغرديزي ، في ثورة المقنع، لم تكن بُخارى بمنأى عنها، وانضم جماعات من الناس إلى المصَلبَة (الملبسين البيض) لكنهم هزموا في النهاية وقُتل سبعمائة رجل منهم. في سنة ١٥٤ هـ، بدأت بُخارى تتعمر مرة أخرى. وكما كتب نرشخي ، في عهد هارون الرشيد، بُني المسجد الجامع بين القلعة والمدينة. في سنة ١٦٦ هـ، بدأ فضل بن سليمان، والي خراسان، بناء سور لحماية بُخارى من هجمات الأتراك &amp;lt;ref&amp;gt;عبدالحی بن ضحاک گردیزی، تاریخ گردیزی، ج۱، ص۲۷۸-۲۷۹، چاپ عبدالحی حبیبی، تهران ۱۳۶۳ ش&amp;lt;/ref&amp;gt;.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Negahban</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://ar.wikivahdat.com/w/index.php?title=%D8%A8%D8%AE%D8%A7%D8%B1%D9%89&amp;diff=29344&amp;oldid=prev</id>
		<title>Halimi: /* بخارى، المدينة المنورة، مدينة غنية وراسخة */</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://ar.wikivahdat.com/w/index.php?title=%D8%A8%D8%AE%D8%A7%D8%B1%D9%89&amp;diff=29344&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2025-11-04T15:16:25Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;span class=&quot;autocomment&quot;&gt;بخارى، المدينة المنورة، مدينة غنية وراسخة&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;ar&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;→ مراجعة أقدم&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;مراجعة ١٨:٤٦، ٤ نوفمبر ٢٠٢٥&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l61&quot;&gt;سطر ٦١:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;سطر ٦١:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;في هذه الفترة، أسس بهاء الدين النقشبندي (توفي عام 791 هـ) الطريقة النقشبندية في بخارى. وفي عام 873 هـ، عندما انقسمت أراضي تيمور نهائيًا إلى دولتين مستقلتين، حدث الانفصال الأول. سياسيًا، ومن الواضح أن إيران تقع خلف النهر. ثم ما حدث خلف النهر كان في منزل الخليفة أبي سعيد التيموري، وخراسان كانت في منزل أبناء عمر الشيخ.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;في هذه الفترة، أسس بهاء الدين النقشبندي (توفي عام 791 هـ) الطريقة النقشبندية في بخارى. وفي عام 873 هـ، عندما انقسمت أراضي تيمور نهائيًا إلى دولتين مستقلتين، حدث الانفصال الأول. سياسيًا، ومن الواضح أن إيران تقع خلف النهر. ثم ما حدث خلف النهر كان في منزل الخليفة أبي سعيد التيموري، وخراسان كانت في منزل أبناء عمر الشيخ.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;== بخارى، &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;المدينة المنورة، &lt;/del&gt;مدينة غنية وراسخة ==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;== بخارى، مدينة غنية وراسخة ==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;وكما كتب الرميلي، ففي عام 906 هـ، حاصر شباك خان الأوزبكي مدينة بخارى لمدة ثلاثة أيام، ثم صلى عليه الأمير محمد &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;صالح عليه السلام، &lt;/del&gt;وتوجه إلى سمرقند. وبعد عودته، نهب المدينة المنورة و&quot;طهّر المدينة الأوزبكية بممسحة النهب والغارات&quot; &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;(&lt;/del&gt;حسن رملو، أحسن التواريخ، المجلد 12، ص 69-70، طباعة عبد الحسين نوائي، المجلد 12&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;)&lt;/del&gt;. ومع ذلك، وبعد سبع سنوات (عام 913 هـ)، كانت بخارى مدينة غنية مزدهرة، قادرة على استقبال جيوش كثيرة، حتى أن ذكرها برحمة الله بن روزبيهان أمرٌ مُرعب. وكما كتب، ففي نهاية فصل الشتاء ووقت حصاد الحبوب، اجتمع عشرة سلاطين في المدينة الشهيرة (بخارى). صاحب الاسم والملك، صاحب السلطة، صاحب القوة، وجميعهم عشرة آلاف فارسي، وأكثر من الأمراء والرعاة. ولم يشك أحد في وفرة الحبوب والحبوب. ويبدو أن البخاري قد قبل جميع هؤلاء دون أي مشكلة. ومْنَظ تلكَ الْفْتَرِِ، عُتلقَ على البخاري مرة أخرى، اسم دار السلطانة ودار الملك &amp;lt;ref&amp;gt; فضل الله بن روزبهان، كتاب ضيوف بخارى: تاريخ مملكة محمد الشيباني، المجلد الأول، ص 190-191،&amp;lt;/ref&amp;gt;. وفي الفترة اللاحقة، استعادت بخارى اسمها القديم: البلدة الفاخرة.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;وكما كتب الرميلي، ففي عام 906 هـ، حاصر شباك خان الأوزبكي مدينة بخارى لمدة ثلاثة أيام، ثم صلى عليه الأمير محمد &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;صالح، &lt;/ins&gt;وتوجه إلى سمرقند. وبعد عودته، نهب المدينة المنورة و&quot;طهّر المدينة الأوزبكية بممسحة النهب والغارات&quot; &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&amp;lt;ref&amp;gt;&lt;/ins&gt;حسن رملو، أحسن التواريخ، المجلد 12، ص 69-70، طباعة عبد الحسين نوائي، المجلد 12&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;/ins&gt;. ومع ذلك، وبعد سبع سنوات (عام 913 هـ)، كانت بخارى مدينة غنية مزدهرة، قادرة على استقبال جيوش كثيرة، حتى أن ذكرها برحمة الله بن روزبيهان أمرٌ مُرعب. وكما كتب، ففي نهاية فصل الشتاء ووقت حصاد الحبوب، اجتمع عشرة سلاطين في المدينة الشهيرة (بخارى). صاحب الاسم والملك، صاحب السلطة، صاحب القوة، وجميعهم عشرة آلاف فارسي، وأكثر من الأمراء والرعاة. ولم يشك أحد في وفرة الحبوب والحبوب. ويبدو أن البخاري قد قبل جميع هؤلاء دون أي مشكلة. ومْنَظ تلكَ الْفْتَرِِ، عُتلقَ على البخاري مرة أخرى، اسم دار السلطانة ودار الملك &amp;lt;ref&amp;gt; فضل الله بن روزبهان، كتاب ضيوف بخارى: تاريخ مملكة محمد الشيباني، المجلد الأول، ص 190-191،&amp;lt;/ref&amp;gt;. وفي الفترة اللاحقة، استعادت بخارى اسمها القديم: البلدة الفاخرة.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;== البخاري في عهد الصفويين ==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;== البخاري في عهد الصفويين ==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Halimi</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://ar.wikivahdat.com/w/index.php?title=%D8%A8%D8%AE%D8%A7%D8%B1%D9%89&amp;diff=29342&amp;oldid=prev</id>
		<title>Halimi في ١٤:٥٨، ٤ نوفمبر ٢٠٢٥</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://ar.wikivahdat.com/w/index.php?title=%D8%A8%D8%AE%D8%A7%D8%B1%D9%89&amp;diff=29342&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2025-11-04T14:58:13Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;a href=&quot;https://ar.wikivahdat.com/w/index.php?title=%D8%A8%D8%AE%D8%A7%D8%B1%D9%89&amp;amp;diff=29342&amp;amp;oldid=28732&quot;&gt;عرض التغييرات&lt;/a&gt;</summary>
		<author><name>Halimi</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://ar.wikivahdat.com/w/index.php?title=%D8%A8%D8%AE%D8%A7%D8%B1%D9%89&amp;diff=28732&amp;oldid=prev</id>
		<title>Negahban: /* حملات العرب على بُخارى */</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://ar.wikivahdat.com/w/index.php?title=%D8%A8%D8%AE%D8%A7%D8%B1%D9%89&amp;diff=28732&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2025-10-25T06:39:37Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;span class=&quot;autocomment&quot;&gt;حملات العرب على بُخارى&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;ar&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;→ مراجعة أقدم&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;مراجعة ١٠:٠٩، ٢٥ أكتوبر ٢٠٢٥&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l20&quot;&gt;سطر ٢٠:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;سطر ٢٠:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;=== حملات العرب على بُخارى ===&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;=== حملات العرب على بُخارى ===&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;في سنة ٥٣ هـ، وكما كتب البلاذري، عبر [[عبيدالله بن زياد]] (٢٥ سنة) بنهر جيحون مع ٢٤,٠٠٠ رجل وأتى إلى بيكند، في ذلك الوقت كانت الخاتون في مدينة بُخارى وصالحت على ألف ألف (درهم). دخل زياد المدينة. بعده، أصبح سعيد بن عثمان بن عفان والي خراسان من قبل [[معاوية بن أبي سفيان|معاوية]]، عبر جيحون وذهب لحرب البخاريين، لكن الأمر انتهى مرة أخرى بالمصالحة.  &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;في سنة ٥٣ هـ، وكما كتب البلاذري، عبر [[عبيدالله بن زياد]] (٢٥ سنة) بنهر جيحون مع ٢٤,٠٠٠ رجل وأتى إلى بيكند، في ذلك الوقت كانت الخاتون في مدينة بُخارى وصالحت على ألف ألف (درهم). دخل زياد المدينة. بعده، أصبح سعيد بن عثمان بن عفان والي خراسان من قبل [[معاوية بن أبي سفيان|معاوية]]، عبر جيحون وذهب لحرب البخاريين، لكن الأمر انتهى مرة أخرى بالمصالحة.  &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;في سنة ٨٧ هـ، قتيبة بن مسلم (الباهلي)، قائد الجنود العرب وممثل [[الحجاج]] في خراسان، استولى عنوة على مدينة بيكند التجارية بالقرب من بُخارى، والتي كان بها أكثر من ألف رباط، وذبح أهلها ودمر المدينة &amp;lt;ref&amp;gt;محمدجعفر نرشخی، تاریخ بخارا، ج۱، ص۲۵-۲۶، ترجمه ابونصر احمد بن محمدنصر قباوی&amp;lt;/ref&amp;gt;.وفي العام التالي، ذهب لحرب بُخارى وفتحها أيضًا. احتال قتيبة ليحصل من أهل بُخارى على إذن لأداء ركعتين من الصلاة، فدخل المدينة واستولى عليها بخيانة، وحصل على غنائم كثيرة. في هذه السنة، فُتحت معظم مدن (ولاية) بُخارى &amp;lt;ref&amp;gt;محمد بن جریر طبری، تاریخ الطبری: تاریخ الامم والملوک، ج ۶، ص ۴۳۹-۴۴۰.&amp;lt;/ref&amp;gt;.وكما كتب الطبري  في سنة ٨٩ هـ، سقطت بُخارى في أيدي الجنود المسلمين. وكما كتب نرشخي  أمر قتيبة، قائد جيش معاوية، بعد الاستيلاء على بُخارى أهل بُخارى بتسليم نصف منازلهم للمسلمين. في سنة ٩٤ هـ، بنى قتيبة [[&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;مسجد جامع|&lt;/del&gt;المسجد الجامع]] داخل سور بُخارى في مكان معبد الأصنام وأمر الناس بالاجتماع هناك كل جمعة لأداء صلاة الجمعة، وكان كل من يحضر يأخذ درهمين، وكان أهل بُخارى في أوائل الإسلام يصلون باللغة الفارسية.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;في سنة ٨٧ هـ، قتيبة بن مسلم (الباهلي)، قائد الجنود العرب وممثل [[الحجاج]] في خراسان، استولى عنوة على مدينة بيكند التجارية بالقرب من بُخارى، والتي كان بها أكثر من ألف رباط، وذبح أهلها ودمر المدينة &amp;lt;ref&amp;gt;محمدجعفر نرشخی، تاریخ بخارا، ج۱، ص۲۵-۲۶، ترجمه ابونصر احمد بن محمدنصر قباوی&amp;lt;/ref&amp;gt;.وفي العام التالي، ذهب لحرب بُخارى وفتحها أيضًا. احتال قتيبة ليحصل من أهل بُخارى على إذن لأداء ركعتين من الصلاة، فدخل المدينة واستولى عليها بخيانة، وحصل على غنائم كثيرة. في هذه السنة، فُتحت معظم مدن (ولاية) بُخارى &amp;lt;ref&amp;gt;محمد بن جریر طبری، تاریخ الطبری: تاریخ الامم والملوک، ج ۶، ص ۴۳۹-۴۴۰.&amp;lt;/ref&amp;gt;.وكما كتب الطبري  في سنة ٨٩ هـ، سقطت بُخارى في أيدي الجنود المسلمين. وكما كتب نرشخي  أمر قتيبة، قائد جيش معاوية، بعد الاستيلاء على بُخارى أهل بُخارى بتسليم نصف منازلهم للمسلمين. في سنة ٩٤ هـ، بنى قتيبة [[المسجد الجامع]] داخل سور بُخارى في مكان معبد الأصنام وأمر الناس بالاجتماع هناك كل جمعة لأداء صلاة الجمعة، وكان كل من يحضر يأخذ درهمين، وكان أهل بُخارى في أوائل الإسلام يصلون باللغة الفارسية.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;في سنة ١٥١ هـ، وكما كتب الغرديزي ، في ثورة المقنع، لم تكن بُخارى بمنأى عنها، وانضم جماعات من الناس إلى المصَلبَة (الملبسين البيض) لكنهم هزموا في النهاية وقُتل سبعمائة رجل منهم. في سنة ١٥٤ هـ، بدأت بُخارى تتعمر مرة أخرى. وكما كتب نرشخي ، في عهد هارون الرشيد، بُني المسجد الجامع بين القلعة والمدينة. في سنة ١٦٦ هـ، بدأ فضل بن سليمان، والي خراسان، بناء سور لحماية بُخارى من هجمات الأتراك &amp;lt;ref&amp;gt;عبدالحی بن ضحاک گردیزی، تاریخ گردیزی، ج۱، ص۲۷۸-۲۷۹، چاپ عبدالحی حبیبی، تهران ۱۳۶۳ ش&amp;lt;/ref&amp;gt;.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;في سنة ١٥١ هـ، وكما كتب الغرديزي ، في ثورة المقنع، لم تكن بُخارى بمنأى عنها، وانضم جماعات من الناس إلى المصَلبَة (الملبسين البيض) لكنهم هزموا في النهاية وقُتل سبعمائة رجل منهم. في سنة ١٥٤ هـ، بدأت بُخارى تتعمر مرة أخرى. وكما كتب نرشخي ، في عهد هارون الرشيد، بُني المسجد الجامع بين القلعة والمدينة. في سنة ١٦٦ هـ، بدأ فضل بن سليمان، والي خراسان، بناء سور لحماية بُخارى من هجمات الأتراك &amp;lt;ref&amp;gt;عبدالحی بن ضحاک گردیزی، تاریخ گردیزی، ج۱، ص۲۷۸-۲۷۹، چاپ عبدالحی حبیبی، تهران ۱۳۶۳ ش&amp;lt;/ref&amp;gt;.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Negahban</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://ar.wikivahdat.com/w/index.php?title=%D8%A8%D8%AE%D8%A7%D8%B1%D9%89&amp;diff=28482&amp;oldid=prev</id>
		<title>Negahban: /* حملات العرب على بُخارى */</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://ar.wikivahdat.com/w/index.php?title=%D8%A8%D8%AE%D8%A7%D8%B1%D9%89&amp;diff=28482&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2025-10-21T08:18:15Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;span class=&quot;autocomment&quot;&gt;حملات العرب على بُخارى&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;ar&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;→ مراجعة أقدم&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;مراجعة ١١:٤٨، ٢١ أكتوبر ٢٠٢٥&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l19&quot;&gt;سطر ١٩:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;سطر ١٩:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;=== حملات العرب على بُخارى ===&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;=== حملات العرب على بُخارى ===&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;في سنة ٥٣ هـ، وكما كتب البلاذري، عبر [[&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;عبيد الله &lt;/del&gt;بن زياد]] (٢٥ سنة) بنهر جيحون مع ٢٤,٠٠٠ رجل وأتى إلى بيكند، في ذلك الوقت كانت الخاتون في مدينة بُخارى وصالحت على ألف ألف (درهم). دخل زياد المدينة. بعده، أصبح سعيد بن عثمان بن عفان والي خراسان من قبل [[معاوية بن أبي سفيان|معاوية]]، عبر جيحون وذهب لحرب البخاريين، لكن الأمر انتهى مرة أخرى بالمصالحة.  &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;في سنة ٥٣ هـ، وكما كتب البلاذري، عبر [[&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;عبيدالله &lt;/ins&gt;بن زياد]] (٢٥ سنة) بنهر جيحون مع ٢٤,٠٠٠ رجل وأتى إلى بيكند، في ذلك الوقت كانت الخاتون في مدينة بُخارى وصالحت على ألف ألف (درهم). دخل زياد المدينة. بعده، أصبح سعيد بن عثمان بن عفان والي خراسان من قبل [[معاوية بن أبي سفيان|معاوية]]، عبر جيحون وذهب لحرب البخاريين، لكن الأمر انتهى مرة أخرى بالمصالحة.  &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;في سنة ٨٧ هـ، قتيبة بن مسلم (الباهلي)، قائد الجنود العرب وممثل [[الحجاج]] في خراسان، استولى عنوة على مدينة بيكند التجارية بالقرب من بُخارى، والتي كان بها أكثر من ألف رباط، وذبح أهلها ودمر المدينة &amp;lt;ref&amp;gt;محمدجعفر نرشخی، تاریخ بخارا، ج۱، ص۲۵-۲۶، ترجمه ابونصر احمد بن محمدنصر قباوی&amp;lt;/ref&amp;gt;.وفي العام التالي، ذهب لحرب بُخارى وفتحها أيضًا. احتال قتيبة ليحصل من أهل بُخارى على إذن لأداء ركعتين من الصلاة، فدخل المدينة واستولى عليها بخيانة، وحصل على غنائم كثيرة. في هذه السنة، فُتحت معظم مدن (ولاية) بُخارى &amp;lt;ref&amp;gt;محمد بن جریر طبری، تاریخ الطبری: تاریخ الامم والملوک، ج ۶، ص ۴۳۹-۴۴۰.&amp;lt;/ref&amp;gt;.وكما كتب الطبري  في سنة ٨٩ هـ، سقطت بُخارى في أيدي الجنود المسلمين. وكما كتب نرشخي  أمر قتيبة، قائد جيش معاوية، بعد الاستيلاء على بُخارى أهل بُخارى بتسليم نصف منازلهم للمسلمين. في سنة ٩٤ هـ، بنى قتيبة [[مسجد جامع|المسجد الجامع]] داخل سور بُخارى في مكان معبد الأصنام وأمر الناس بالاجتماع هناك كل جمعة لأداء صلاة الجمعة، وكان كل من يحضر يأخذ درهمين، وكان أهل بُخارى في أوائل الإسلام يصلون باللغة الفارسية.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;في سنة ٨٧ هـ، قتيبة بن مسلم (الباهلي)، قائد الجنود العرب وممثل [[الحجاج]] في خراسان، استولى عنوة على مدينة بيكند التجارية بالقرب من بُخارى، والتي كان بها أكثر من ألف رباط، وذبح أهلها ودمر المدينة &amp;lt;ref&amp;gt;محمدجعفر نرشخی، تاریخ بخارا، ج۱، ص۲۵-۲۶، ترجمه ابونصر احمد بن محمدنصر قباوی&amp;lt;/ref&amp;gt;.وفي العام التالي، ذهب لحرب بُخارى وفتحها أيضًا. احتال قتيبة ليحصل من أهل بُخارى على إذن لأداء ركعتين من الصلاة، فدخل المدينة واستولى عليها بخيانة، وحصل على غنائم كثيرة. في هذه السنة، فُتحت معظم مدن (ولاية) بُخارى &amp;lt;ref&amp;gt;محمد بن جریر طبری، تاریخ الطبری: تاریخ الامم والملوک، ج ۶، ص ۴۳۹-۴۴۰.&amp;lt;/ref&amp;gt;.وكما كتب الطبري  في سنة ٨٩ هـ، سقطت بُخارى في أيدي الجنود المسلمين. وكما كتب نرشخي  أمر قتيبة، قائد جيش معاوية، بعد الاستيلاء على بُخارى أهل بُخارى بتسليم نصف منازلهم للمسلمين. في سنة ٩٤ هـ، بنى قتيبة [[مسجد جامع|المسجد الجامع]] داخل سور بُخارى في مكان معبد الأصنام وأمر الناس بالاجتماع هناك كل جمعة لأداء صلاة الجمعة، وكان كل من يحضر يأخذ درهمين، وكان أهل بُخارى في أوائل الإسلام يصلون باللغة الفارسية.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;في سنة ١٥١ هـ، وكما كتب الغرديزي ، في ثورة المقنع، لم تكن بُخارى بمنأى عنها، وانضم جماعات من الناس إلى المصَلبَة (الملبسين البيض) لكنهم هزموا في النهاية وقُتل سبعمائة رجل منهم. في سنة ١٥٤ هـ، بدأت بُخارى تتعمر مرة أخرى. وكما كتب نرشخي ، في عهد هارون الرشيد، بُني المسجد الجامع بين القلعة والمدينة. في سنة ١٦٦ هـ، بدأ فضل بن سليمان، والي خراسان، بناء سور لحماية بُخارى من هجمات الأتراك &amp;lt;ref&amp;gt;عبدالحی بن ضحاک گردیزی، تاریخ گردیزی، ج۱، ص۲۷۸-۲۷۹، چاپ عبدالحی حبیبی، تهران ۱۳۶۳ ش&amp;lt;/ref&amp;gt;.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;في سنة ١٥١ هـ، وكما كتب الغرديزي ، في ثورة المقنع، لم تكن بُخارى بمنأى عنها، وانضم جماعات من الناس إلى المصَلبَة (الملبسين البيض) لكنهم هزموا في النهاية وقُتل سبعمائة رجل منهم. في سنة ١٥٤ هـ، بدأت بُخارى تتعمر مرة أخرى. وكما كتب نرشخي ، في عهد هارون الرشيد، بُني المسجد الجامع بين القلعة والمدينة. في سنة ١٦٦ هـ، بدأ فضل بن سليمان، والي خراسان، بناء سور لحماية بُخارى من هجمات الأتراك &amp;lt;ref&amp;gt;عبدالحی بن ضحاک گردیزی، تاریخ گردیزی، ج۱، ص۲۷۸-۲۷۹، چاپ عبدالحی حبیبی، تهران ۱۳۶۳ ش&amp;lt;/ref&amp;gt;.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Negahban</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://ar.wikivahdat.com/w/index.php?title=%D8%A8%D8%AE%D8%A7%D8%B1%D9%89&amp;diff=28481&amp;oldid=prev</id>
		<title>Negahban: /* حملات العرب على بُخارى */</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://ar.wikivahdat.com/w/index.php?title=%D8%A8%D8%AE%D8%A7%D8%B1%D9%89&amp;diff=28481&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2025-10-21T08:18:07Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;span class=&quot;autocomment&quot;&gt;حملات العرب على بُخارى&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;ar&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;→ مراجعة أقدم&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;مراجعة ١١:٤٨، ٢١ أكتوبر ٢٠٢٥&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l19&quot;&gt;سطر ١٩:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;سطر ١٩:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;=== حملات العرب على بُخارى ===&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;=== حملات العرب على بُخارى ===&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;في سنة ٥٣ هـ، وكما كتب البلاذري، عبر [[&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;عبيدالله &lt;/del&gt;بن زياد]] (٢٥ سنة) بنهر جيحون مع ٢٤,٠٠٠ رجل وأتى إلى بيكند، في ذلك الوقت كانت الخاتون في مدينة بُخارى وصالحت على ألف ألف (درهم). دخل زياد المدينة. بعده، أصبح سعيد بن عثمان بن عفان والي خراسان من قبل [[معاوية بن أبي سفيان|معاوية]]، عبر جيحون وذهب لحرب البخاريين، لكن الأمر انتهى مرة أخرى بالمصالحة.  &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;في سنة ٥٣ هـ، وكما كتب البلاذري، عبر [[&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;عبيد الله &lt;/ins&gt;بن زياد]] (٢٥ سنة) بنهر جيحون مع ٢٤,٠٠٠ رجل وأتى إلى بيكند، في ذلك الوقت كانت الخاتون في مدينة بُخارى وصالحت على ألف ألف (درهم). دخل زياد المدينة. بعده، أصبح سعيد بن عثمان بن عفان والي خراسان من قبل [[معاوية بن أبي سفيان|معاوية]]، عبر جيحون وذهب لحرب البخاريين، لكن الأمر انتهى مرة أخرى بالمصالحة.  &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;في سنة ٨٧ هـ، قتيبة بن مسلم (الباهلي)، قائد الجنود العرب وممثل [[الحجاج]] في خراسان، استولى عنوة على مدينة بيكند التجارية بالقرب من بُخارى، والتي كان بها أكثر من ألف رباط، وذبح أهلها ودمر المدينة &amp;lt;ref&amp;gt;محمدجعفر نرشخی، تاریخ بخارا، ج۱، ص۲۵-۲۶، ترجمه ابونصر احمد بن محمدنصر قباوی&amp;lt;/ref&amp;gt;.وفي العام التالي، ذهب لحرب بُخارى وفتحها أيضًا. احتال قتيبة ليحصل من أهل بُخارى على إذن لأداء ركعتين من الصلاة، فدخل المدينة واستولى عليها بخيانة، وحصل على غنائم كثيرة. في هذه السنة، فُتحت معظم مدن (ولاية) بُخارى &amp;lt;ref&amp;gt;محمد بن جریر طبری، تاریخ الطبری: تاریخ الامم والملوک، ج ۶، ص ۴۳۹-۴۴۰.&amp;lt;/ref&amp;gt;.وكما كتب الطبري  في سنة ٨٩ هـ، سقطت بُخارى في أيدي الجنود المسلمين. وكما كتب نرشخي  أمر قتيبة، قائد جيش معاوية، بعد الاستيلاء على بُخارى أهل بُخارى بتسليم نصف منازلهم للمسلمين. في سنة ٩٤ هـ، بنى قتيبة [[مسجد جامع|المسجد الجامع]] داخل سور بُخارى في مكان معبد الأصنام وأمر الناس بالاجتماع هناك كل جمعة لأداء صلاة الجمعة، وكان كل من يحضر يأخذ درهمين، وكان أهل بُخارى في أوائل الإسلام يصلون باللغة الفارسية.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;في سنة ٨٧ هـ، قتيبة بن مسلم (الباهلي)، قائد الجنود العرب وممثل [[الحجاج]] في خراسان، استولى عنوة على مدينة بيكند التجارية بالقرب من بُخارى، والتي كان بها أكثر من ألف رباط، وذبح أهلها ودمر المدينة &amp;lt;ref&amp;gt;محمدجعفر نرشخی، تاریخ بخارا، ج۱، ص۲۵-۲۶، ترجمه ابونصر احمد بن محمدنصر قباوی&amp;lt;/ref&amp;gt;.وفي العام التالي، ذهب لحرب بُخارى وفتحها أيضًا. احتال قتيبة ليحصل من أهل بُخارى على إذن لأداء ركعتين من الصلاة، فدخل المدينة واستولى عليها بخيانة، وحصل على غنائم كثيرة. في هذه السنة، فُتحت معظم مدن (ولاية) بُخارى &amp;lt;ref&amp;gt;محمد بن جریر طبری، تاریخ الطبری: تاریخ الامم والملوک، ج ۶، ص ۴۳۹-۴۴۰.&amp;lt;/ref&amp;gt;.وكما كتب الطبري  في سنة ٨٩ هـ، سقطت بُخارى في أيدي الجنود المسلمين. وكما كتب نرشخي  أمر قتيبة، قائد جيش معاوية، بعد الاستيلاء على بُخارى أهل بُخارى بتسليم نصف منازلهم للمسلمين. في سنة ٩٤ هـ، بنى قتيبة [[مسجد جامع|المسجد الجامع]] داخل سور بُخارى في مكان معبد الأصنام وأمر الناس بالاجتماع هناك كل جمعة لأداء صلاة الجمعة، وكان كل من يحضر يأخذ درهمين، وكان أهل بُخارى في أوائل الإسلام يصلون باللغة الفارسية.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;في سنة ١٥١ هـ، وكما كتب الغرديزي ، في ثورة المقنع، لم تكن بُخارى بمنأى عنها، وانضم جماعات من الناس إلى المصَلبَة (الملبسين البيض) لكنهم هزموا في النهاية وقُتل سبعمائة رجل منهم. في سنة ١٥٤ هـ، بدأت بُخارى تتعمر مرة أخرى. وكما كتب نرشخي ، في عهد هارون الرشيد، بُني المسجد الجامع بين القلعة والمدينة. في سنة ١٦٦ هـ، بدأ فضل بن سليمان، والي خراسان، بناء سور لحماية بُخارى من هجمات الأتراك &amp;lt;ref&amp;gt;عبدالحی بن ضحاک گردیزی، تاریخ گردیزی، ج۱، ص۲۷۸-۲۷۹، چاپ عبدالحی حبیبی، تهران ۱۳۶۳ ش&amp;lt;/ref&amp;gt;.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;في سنة ١٥١ هـ، وكما كتب الغرديزي ، في ثورة المقنع، لم تكن بُخارى بمنأى عنها، وانضم جماعات من الناس إلى المصَلبَة (الملبسين البيض) لكنهم هزموا في النهاية وقُتل سبعمائة رجل منهم. في سنة ١٥٤ هـ، بدأت بُخارى تتعمر مرة أخرى. وكما كتب نرشخي ، في عهد هارون الرشيد، بُني المسجد الجامع بين القلعة والمدينة. في سنة ١٦٦ هـ، بدأ فضل بن سليمان، والي خراسان، بناء سور لحماية بُخارى من هجمات الأتراك &amp;lt;ref&amp;gt;عبدالحی بن ضحاک گردیزی، تاریخ گردیزی، ج۱، ص۲۷۸-۲۷۹، چاپ عبدالحی حبیبی، تهران ۱۳۶۳ ش&amp;lt;/ref&amp;gt;.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Negahban</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://ar.wikivahdat.com/w/index.php?title=%D8%A8%D8%AE%D8%A7%D8%B1%D9%89&amp;diff=28073&amp;oldid=prev</id>
		<title>Negahban: /* حملات العرب على بُخارى */</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://ar.wikivahdat.com/w/index.php?title=%D8%A8%D8%AE%D8%A7%D8%B1%D9%89&amp;diff=28073&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2025-10-08T08:59:42Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;span class=&quot;autocomment&quot;&gt;حملات العرب على بُخارى&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;ar&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;→ مراجعة أقدم&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;مراجعة ١٢:٢٩، ٨ أكتوبر ٢٠٢٥&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l19&quot;&gt;سطر ١٩:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;سطر ١٩:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;=== حملات العرب على بُخارى ===&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;=== حملات العرب على بُخارى ===&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;في سنة ٥٣ هـ، وكما كتب البلاذري، عبر [[&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;عبيد الله &lt;/del&gt;بن زياد]] (٢٥ سنة) بنهر جيحون مع ٢٤,٠٠٠ رجل وأتى إلى بيكند، في ذلك الوقت كانت الخاتون في مدينة بُخارى وصالحت على ألف ألف (درهم). دخل زياد المدينة. بعده، أصبح سعيد بن عثمان بن عفان والي خراسان من قبل [[معاوية بن أبي سفيان|معاوية]]، عبر جيحون وذهب لحرب البخاريين، لكن الأمر انتهى مرة أخرى بالمصالحة.  &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;في سنة ٥٣ هـ، وكما كتب البلاذري، عبر [[&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;عبيدالله &lt;/ins&gt;بن زياد]] (٢٥ سنة) بنهر جيحون مع ٢٤,٠٠٠ رجل وأتى إلى بيكند، في ذلك الوقت كانت الخاتون في مدينة بُخارى وصالحت على ألف ألف (درهم). دخل زياد المدينة. بعده، أصبح سعيد بن عثمان بن عفان والي خراسان من قبل [[معاوية بن أبي سفيان|معاوية]]، عبر جيحون وذهب لحرب البخاريين، لكن الأمر انتهى مرة أخرى بالمصالحة.  &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;في سنة ٨٧ هـ، قتيبة بن مسلم (الباهلي)، قائد الجنود العرب وممثل [[الحجاج]] في خراسان، استولى عنوة على مدينة بيكند التجارية بالقرب من بُخارى، والتي كان بها أكثر من ألف رباط، وذبح أهلها ودمر المدينة &amp;lt;ref&amp;gt;محمدجعفر نرشخی، تاریخ بخارا، ج۱، ص۲۵-۲۶، ترجمه ابونصر احمد بن محمدنصر قباوی&amp;lt;/ref&amp;gt;.وفي العام التالي، ذهب لحرب بُخارى وفتحها أيضًا. احتال قتيبة ليحصل من أهل بُخارى على إذن لأداء ركعتين من الصلاة، فدخل المدينة واستولى عليها بخيانة، وحصل على غنائم كثيرة. في هذه السنة، فُتحت معظم مدن (ولاية) بُخارى &amp;lt;ref&amp;gt;محمد بن جریر طبری، تاریخ الطبری: تاریخ الامم والملوک، ج ۶، ص ۴۳۹-۴۴۰.&amp;lt;/ref&amp;gt;.وكما كتب الطبري  في سنة ٨٩ هـ، سقطت بُخارى في أيدي الجنود المسلمين. وكما كتب نرشخي  أمر قتيبة، قائد جيش معاوية، بعد الاستيلاء على بُخارى أهل بُخارى بتسليم نصف منازلهم للمسلمين. في سنة ٩٤ هـ، بنى قتيبة [[مسجد جامع|المسجد الجامع]] داخل سور بُخارى في مكان معبد الأصنام وأمر الناس بالاجتماع هناك كل جمعة لأداء صلاة الجمعة، وكان كل من يحضر يأخذ درهمين، وكان أهل بُخارى في أوائل الإسلام يصلون باللغة الفارسية.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;في سنة ٨٧ هـ، قتيبة بن مسلم (الباهلي)، قائد الجنود العرب وممثل [[الحجاج]] في خراسان، استولى عنوة على مدينة بيكند التجارية بالقرب من بُخارى، والتي كان بها أكثر من ألف رباط، وذبح أهلها ودمر المدينة &amp;lt;ref&amp;gt;محمدجعفر نرشخی، تاریخ بخارا، ج۱، ص۲۵-۲۶، ترجمه ابونصر احمد بن محمدنصر قباوی&amp;lt;/ref&amp;gt;.وفي العام التالي، ذهب لحرب بُخارى وفتحها أيضًا. احتال قتيبة ليحصل من أهل بُخارى على إذن لأداء ركعتين من الصلاة، فدخل المدينة واستولى عليها بخيانة، وحصل على غنائم كثيرة. في هذه السنة، فُتحت معظم مدن (ولاية) بُخارى &amp;lt;ref&amp;gt;محمد بن جریر طبری، تاریخ الطبری: تاریخ الامم والملوک، ج ۶، ص ۴۳۹-۴۴۰.&amp;lt;/ref&amp;gt;.وكما كتب الطبري  في سنة ٨٩ هـ، سقطت بُخارى في أيدي الجنود المسلمين. وكما كتب نرشخي  أمر قتيبة، قائد جيش معاوية، بعد الاستيلاء على بُخارى أهل بُخارى بتسليم نصف منازلهم للمسلمين. في سنة ٩٤ هـ، بنى قتيبة [[مسجد جامع|المسجد الجامع]] داخل سور بُخارى في مكان معبد الأصنام وأمر الناس بالاجتماع هناك كل جمعة لأداء صلاة الجمعة، وكان كل من يحضر يأخذ درهمين، وكان أهل بُخارى في أوائل الإسلام يصلون باللغة الفارسية.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;في سنة ١٥١ هـ، وكما كتب الغرديزي ، في ثورة المقنع، لم تكن بُخارى بمنأى عنها، وانضم جماعات من الناس إلى المصَلبَة (الملبسين البيض) لكنهم هزموا في النهاية وقُتل سبعمائة رجل منهم. في سنة ١٥٤ هـ، بدأت بُخارى تتعمر مرة أخرى. وكما كتب نرشخي ، في عهد هارون الرشيد، بُني المسجد الجامع بين القلعة والمدينة. في سنة ١٦٦ هـ، بدأ فضل بن سليمان، والي خراسان، بناء سور لحماية بُخارى من هجمات الأتراك &amp;lt;ref&amp;gt;عبدالحی بن ضحاک گردیزی، تاریخ گردیزی، ج۱، ص۲۷۸-۲۷۹، چاپ عبدالحی حبیبی، تهران ۱۳۶۳ ش&amp;lt;/ref&amp;gt;.  &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;في سنة ١٥١ هـ، وكما كتب الغرديزي ، في ثورة المقنع، لم تكن بُخارى بمنأى عنها، وانضم جماعات من الناس إلى المصَلبَة (الملبسين البيض) لكنهم هزموا في النهاية وقُتل سبعمائة رجل منهم. في سنة ١٥٤ هـ، بدأت بُخارى تتعمر مرة أخرى. وكما كتب نرشخي ، في عهد هارون الرشيد، بُني المسجد الجامع بين القلعة والمدينة. في سنة ١٦٦ هـ، بدأ فضل بن سليمان، والي خراسان، بناء سور لحماية بُخارى من هجمات الأتراك &amp;lt;ref&amp;gt;عبدالحی بن ضحاک گردیزی، تاریخ گردیزی، ج۱، ص۲۷۸-۲۷۹، چاپ عبدالحی حبیبی، تهران ۱۳۶۳ ش&amp;lt;/ref&amp;gt;.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;=== تقدم بُخارى في عهد السامانيين ===&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;=== تقدم بُخارى في عهد السامانيين ===&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Negahban</name></author>
	</entry>
</feed>