<?xml version="1.0"?>
<feed xmlns="http://www.w3.org/2005/Atom" xml:lang="ar">
	<id>https://ar.wikivahdat.com/w/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=%D8%A3%D8%A8%D9%88_%D8%A7%D9%84%D9%81%D8%B1%D8%AC_%D8%A7%D9%84%D8%A3%D8%B5%D9%81%D9%87%D8%A7%D9%86%D9%8A</id>
	<title>أبو الفرج الأصفهاني - تاريخ المراجعة</title>
	<link rel="self" type="application/atom+xml" href="https://ar.wikivahdat.com/w/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=%D8%A3%D8%A8%D9%88_%D8%A7%D9%84%D9%81%D8%B1%D8%AC_%D8%A7%D9%84%D8%A3%D8%B5%D9%81%D9%87%D8%A7%D9%86%D9%8A"/>
	<link rel="alternate" type="text/html" href="https://ar.wikivahdat.com/w/index.php?title=%D8%A3%D8%A8%D9%88_%D8%A7%D9%84%D9%81%D8%B1%D8%AC_%D8%A7%D9%84%D8%A3%D8%B5%D9%81%D9%87%D8%A7%D9%86%D9%8A&amp;action=history"/>
	<updated>2026-05-09T13:01:09Z</updated>
	<subtitle>تاريخ التعديل لهذه الصفحة في الويكي</subtitle>
	<generator>MediaWiki 1.43.1</generator>
	<entry>
		<id>https://ar.wikivahdat.com/w/index.php?title=%D8%A3%D8%A8%D9%88_%D8%A7%D9%84%D9%81%D8%B1%D8%AC_%D8%A7%D9%84%D8%A3%D8%B5%D9%81%D9%87%D8%A7%D9%86%D9%8A&amp;diff=34362&amp;oldid=prev</id>
		<title>Negahban: /* المصادر */</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://ar.wikivahdat.com/w/index.php?title=%D8%A3%D8%A8%D9%88_%D8%A7%D9%84%D9%81%D8%B1%D8%AC_%D8%A7%D9%84%D8%A3%D8%B5%D9%81%D9%87%D8%A7%D9%86%D9%8A&amp;diff=34362&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2026-05-04T10:45:58Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;span class=&quot;autocomment&quot;&gt;المصادر&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;ar&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;→ مراجعة أقدم&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;مراجعة ١٤:١٥، ٤ مايو ٢٠٢٦&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l89&quot;&gt;سطر ٨٩:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;سطر ٨٩:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;== المصادر ==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;== المصادر ==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;* [https://rasekhoon.net/article/show/698342/%D8%B4%D8%AE%D8%B5%DB%8C%D8%AA-%D8%B9%D9%84%D9%85%DB%8C-%D9%88-%D8%B9%D9%82%DB%8C%D8%AF%D8%AA%DB%8C-%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%A7%D9%84%D9%81%D8%B1%D8%AC-%D8%A7%D8%B5%D9%81%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C الشخصية العلمية والعقائدية لأبي الفرج الأصفهاني]، تاريخ النشر: &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;23 أرديبهشت 1404 هـ.ش، &lt;/del&gt;تاريخ الاطلاع: &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;8 خرداد 1401 هـ.ش&lt;/del&gt;.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;* [https://rasekhoon.net/article/show/698342/%D8%B4%D8%AE%D8%B5%DB%8C%D8%AA-%D8%B9%D9%84%D9%85%DB%8C-%D9%88-%D8%B9%D9%82%DB%8C%D8%AF%D8%AA%DB%8C-%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%A7%D9%84%D9%81%D8%B1%D8%AC-%D8%A7%D8%B5%D9%81%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C الشخصية العلمية والعقائدية لأبي الفرج الأصفهاني]، تاريخ النشر: &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;12 مايو 2025م، &lt;/ins&gt;تاريخ الاطلاع: &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;29 مايو 2022م&lt;/ins&gt;.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt; &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[تصنيف:الشخصيات]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[تصنيف:الشخصيات]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Negahban</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://ar.wikivahdat.com/w/index.php?title=%D8%A3%D8%A8%D9%88_%D8%A7%D9%84%D9%81%D8%B1%D8%AC_%D8%A7%D9%84%D8%A3%D8%B5%D9%81%D9%87%D8%A7%D9%86%D9%8A&amp;diff=34361&amp;oldid=prev</id>
		<title>Negahban: /* انظر أيضًا */</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://ar.wikivahdat.com/w/index.php?title=%D8%A3%D8%A8%D9%88_%D8%A7%D9%84%D9%81%D8%B1%D8%AC_%D8%A7%D9%84%D8%A3%D8%B5%D9%81%D9%87%D8%A7%D9%86%D9%8A&amp;diff=34361&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2026-05-04T10:44:08Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;span class=&quot;autocomment&quot;&gt;انظر أيضًا&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;ar&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;→ مراجعة أقدم&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;مراجعة ١٤:١٤، ٤ مايو ٢٠٢٦&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l81&quot;&gt;سطر ٨١:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;سطر ٨١:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;== انظر أيضًا ==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;== انظر أيضًا ==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;* [[أصفهان]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;* [[أصفهان]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;* [[الأندلس &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;(إسبانيا)&lt;/del&gt;]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;* [[الأندلس]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;* [[ابن خلكان]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;* [[ابن خلكان]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;* [[ابن كثير]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;* [[ابن كثير]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Negahban</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://ar.wikivahdat.com/w/index.php?title=%D8%A3%D8%A8%D9%88_%D8%A7%D9%84%D9%81%D8%B1%D8%AC_%D8%A7%D9%84%D8%A3%D8%B5%D9%81%D9%87%D8%A7%D9%86%D9%8A&amp;diff=34360&amp;oldid=prev</id>
		<title>Negahban: /* وفاته */</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://ar.wikivahdat.com/w/index.php?title=%D8%A3%D8%A8%D9%88_%D8%A7%D9%84%D9%81%D8%B1%D8%AC_%D8%A7%D9%84%D8%A3%D8%B5%D9%81%D9%87%D8%A7%D9%86%D9%8A&amp;diff=34360&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2026-05-04T10:43:42Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;span class=&quot;autocomment&quot;&gt;وفاته&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;ar&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;→ مراجعة أقدم&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;مراجعة ١٤:١٣، ٤ مايو ٢٠٢٦&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l75&quot;&gt;سطر ٧٥:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;سطر ٧٥:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;== وفاته ==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;== وفاته ==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;في سنوات عمره الأخيرة، عانى أبو الفرج من اختلاس الحواس (الخرف)، وفي النهاية، وافته المنية يوم الأربعاء من شهر [[ذو الحجة]] سنة ۳۵۶هـ في [[بغداد]] على ضفاف &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[&lt;/del&gt;دجلة&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;]] &lt;/del&gt;(بين درب سليمان ودرب دجلة)&amp;lt;ref&amp;gt; ابن خلکان، ج 2، ص 329.&amp;lt;/ref&amp;gt;. توفي في نفس العام كبار شخصيات مثل &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[&lt;/del&gt;سيف الدولة &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;الحمداني]]، &lt;/del&gt;معز الدولة، &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[كافور الإخشيدي|&lt;/del&gt;وكافور الإخشيدي&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;]]&lt;/del&gt;.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;في سنوات عمره الأخيرة، عانى أبو الفرج من اختلاس الحواس (الخرف)، وفي النهاية، وافته المنية يوم الأربعاء من شهر [[ذو الحجة]] سنة ۳۵۶هـ في [[بغداد]] على ضفاف دجلة (بين درب سليمان ودرب دجلة)&amp;lt;ref&amp;gt; ابن خلکان، ج 2، ص 329.&amp;lt;/ref&amp;gt;. توفي في نفس العام كبار شخصيات مثل سيف الدولة &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;الحمداني، &lt;/ins&gt;معز الدولة، وكافور الإخشيدي.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;رغم أنه كان شخصًا صريحًا جدًا ولا يبالي بالسلطات، إلا أن الحكومات بحاجة إلى عالم مثله، فلم تكن تستطيع تجاهله. يقول داود بن هيثم التنوخي عنه: «... لم أر قطُّ أحدًا يحوي من الأشعار والأصوات والأخبار والأحاديث المسندة والأنساب بقدر ما حوى. وكان قد أتقن من أسباب المنادمة أمورًا متعددة، من علم الجوارح (الصيد بالجوارح)، والطب البيطري، وبعض المعارف الطبية، وعلم النجوم وغيرها، وكان شاعرًا أيضًا&amp;lt;ref&amp;gt;دایرة المعارف تشیع، ص 431.&amp;lt;/ref&amp;gt;.»&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;رغم أنه كان شخصًا صريحًا جدًا ولا يبالي بالسلطات، إلا أن الحكومات بحاجة إلى عالم مثله، فلم تكن تستطيع تجاهله. يقول داود بن هيثم التنوخي عنه: «... لم أر قطُّ أحدًا يحوي من الأشعار والأصوات والأخبار والأحاديث المسندة والأنساب بقدر ما حوى. وكان قد أتقن من أسباب المنادمة أمورًا متعددة، من علم الجوارح (الصيد بالجوارح)، والطب البيطري، وبعض المعارف الطبية، وعلم النجوم وغيرها، وكان شاعرًا أيضًا&amp;lt;ref&amp;gt;دایرة المعارف تشیع، ص 431.&amp;lt;/ref&amp;gt;.»&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Negahban</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://ar.wikivahdat.com/w/index.php?title=%D8%A3%D8%A8%D9%88_%D8%A7%D9%84%D9%81%D8%B1%D8%AC_%D8%A7%D9%84%D8%A3%D8%B5%D9%81%D9%87%D8%A7%D9%86%D9%8A&amp;diff=34359&amp;oldid=prev</id>
		<title>Negahban: /* مذهب أبي الفرج الأصفهاني */</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://ar.wikivahdat.com/w/index.php?title=%D8%A3%D8%A8%D9%88_%D8%A7%D9%84%D9%81%D8%B1%D8%AC_%D8%A7%D9%84%D8%A3%D8%B5%D9%81%D9%87%D8%A7%D9%86%D9%8A&amp;diff=34359&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2026-05-04T10:42:51Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;span class=&quot;autocomment&quot;&gt;مذهب أبي الفرج الأصفهاني&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;ar&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;→ مراجعة أقدم&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;مراجعة ١٤:١٢، ٤ مايو ٢٠٢٦&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l70&quot;&gt;سطر ٧٠:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;سطر ٧٠:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;== مذهب أبي الفرج الأصفهاني==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;== مذهب أبي الفرج الأصفهاني==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;كان أبو الفرج [[الشيعة|شيعي المذهب]] [[الزيدية|زيديًا]]&amp;lt;ref&amp;gt; مدرس، ص 154 و نامه ی دانشوران ناصری، ص 45.&amp;lt;/ref&amp;gt;؛ وبسبب ذلك، أعرب العديد من المؤرخين [[أهل السنة|السنة]] عن أسفهم. يذكر السيد نور الله الشوشتري في &quot;مجالس المؤمنين&quot;: «من العجائب أن مروانيًا يكون شيعي المذهب... كثير من المؤرخين [[أهل السنة|السنة]] مثل اليافعي، [[ابن خلكان]]، [[ابن كثير]] الدمشقي وغيرهم، ذكروه بكل احترام، ونقلوا أشعاره الجديرة بالثناء وآثاره الظريفة، وأعربوا جميعًا ببالغ الأسف أنه لمن المؤسف حقًا أن من اتصف بكل تلك الفضائل كان يميل إلى [[المذهب الشيعي]]&amp;lt;ref&amp;gt;شوشتری، ص 560.&amp;lt;/ref&amp;gt;.»&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;كان أبو الفرج [[الشيعة|شيعي المذهب]] [[الزيدية|زيديًا]]&amp;lt;ref&amp;gt; مدرس، ص 154 و نامه ی دانشوران ناصری، ص 45.&amp;lt;/ref&amp;gt;؛ وبسبب ذلك، أعرب العديد من المؤرخين [[أهل السنة|السنة]] عن أسفهم. يذكر السيد نور الله الشوشتري في &quot;مجالس المؤمنين&quot;: «من العجائب أن مروانيًا يكون شيعي المذهب... كثير من المؤرخين [[أهل السنة|السنة]] مثل اليافعي، [[ابن خلكان]]، [[ابن كثير]] الدمشقي وغيرهم، ذكروه بكل احترام، ونقلوا أشعاره الجديرة بالثناء وآثاره الظريفة، وأعربوا جميعًا ببالغ الأسف أنه لمن المؤسف حقًا أن من اتصف بكل تلك الفضائل كان يميل إلى [[&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;الشيعة|&lt;/ins&gt;المذهب الشيعي]]&amp;lt;ref&amp;gt;شوشتری، ص 560.&amp;lt;/ref&amp;gt;.»&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;«من المحتمل أن أبا الفرج ورث المذهب [[الزيدية|الزيدي]] عن أسرته من جهة والدته، آل ثوابه، وكانوا على الأرجح زيديين... ولا يبدو بعيدًا أن يكون الكيد [[العباسيون|لبني العباس]] قد قرّب بين الأسرتين الأموية (آباء أبي الفرج) والشيعية الثوابية&amp;lt;ref&amp;gt;دایرة المعارف بزرگ اسلامی، ص 128.&amp;lt;/ref&amp;gt;.»&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;«من المحتمل أن أبا الفرج ورث المذهب [[الزيدية|الزيدي]] عن أسرته من جهة والدته، آل ثوابه، وكانوا على الأرجح زيديين... ولا يبدو بعيدًا أن يكون الكيد [[العباسيون|لبني العباس]] قد قرّب بين الأسرتين الأموية (آباء أبي الفرج) والشيعية الثوابية&amp;lt;ref&amp;gt;دایرة المعارف بزرگ اسلامی، ص 128.&amp;lt;/ref&amp;gt;.»&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Negahban</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://ar.wikivahdat.com/w/index.php?title=%D8%A3%D8%A8%D9%88_%D8%A7%D9%84%D9%81%D8%B1%D8%AC_%D8%A7%D9%84%D8%A3%D8%B5%D9%81%D9%87%D8%A7%D9%86%D9%8A&amp;diff=34358&amp;oldid=prev</id>
		<title>Negahban: /* مذهب أبي الفرج الأصفهاني */</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://ar.wikivahdat.com/w/index.php?title=%D8%A3%D8%A8%D9%88_%D8%A7%D9%84%D9%81%D8%B1%D8%AC_%D8%A7%D9%84%D8%A3%D8%B5%D9%81%D9%87%D8%A7%D9%86%D9%8A&amp;diff=34358&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2026-05-04T10:41:33Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;span class=&quot;autocomment&quot;&gt;مذهب أبي الفرج الأصفهاني&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;ar&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;→ مراجعة أقدم&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;مراجعة ١٤:١١، ٤ مايو ٢٠٢٦&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l70&quot;&gt;سطر ٧٠:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;سطر ٧٠:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;== مذهب أبي الفرج الأصفهاني==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;== مذهب أبي الفرج الأصفهاني==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;كان أبو الفرج [[&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;المذهب الشيعي&lt;/del&gt;|شيعي المذهب]] [[&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;زيدية&lt;/del&gt;|زيديًا]]&amp;lt;ref&amp;gt; مدرس، ص 154 و نامه ی دانشوران ناصری، ص 45.&amp;lt;/ref&amp;gt;؛ وبسبب ذلك، أعرب العديد من المؤرخين [[أهل السنة &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;والجماعة&lt;/del&gt;|السنة]] عن أسفهم. يذكر &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[&lt;/del&gt;السيد نور الله الشوشتري&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;]] &lt;/del&gt;في &quot;مجالس المؤمنين&quot;: «من العجائب أن مروانيًا يكون شيعي المذهب... كثير من المؤرخين [[أهل السنة &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;والجماعة&lt;/del&gt;|السنة]] مثل اليافعي، [[ابن خلكان]]، [[ابن كثير]] الدمشقي وغيرهم، ذكروه بكل احترام، ونقلوا أشعاره الجديرة بالثناء وآثاره الظريفة، وأعربوا جميعًا ببالغ الأسف أنه لمن المؤسف حقًا أن من اتصف بكل تلك الفضائل كان يميل إلى [[المذهب الشيعي]]&amp;lt;ref&amp;gt;شوشتری، ص 560.&amp;lt;/ref&amp;gt;.»&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;كان أبو الفرج [[&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;الشيعة&lt;/ins&gt;|شيعي المذهب]] [[&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;الزيدية&lt;/ins&gt;|زيديًا]]&amp;lt;ref&amp;gt; مدرس، ص 154 و نامه ی دانشوران ناصری، ص 45.&amp;lt;/ref&amp;gt;؛ وبسبب ذلك، أعرب العديد من المؤرخين [[أهل السنة|السنة]] عن أسفهم. يذكر السيد نور الله الشوشتري في &quot;مجالس المؤمنين&quot;: «من العجائب أن مروانيًا يكون شيعي المذهب... كثير من المؤرخين [[أهل السنة|السنة]] مثل اليافعي، [[ابن خلكان]]، [[ابن كثير]] الدمشقي وغيرهم، ذكروه بكل احترام، ونقلوا أشعاره الجديرة بالثناء وآثاره الظريفة، وأعربوا جميعًا ببالغ الأسف أنه لمن المؤسف حقًا أن من اتصف بكل تلك الفضائل كان يميل إلى [[المذهب الشيعي]]&amp;lt;ref&amp;gt;شوشتری، ص 560.&amp;lt;/ref&amp;gt;.»&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;«من المحتمل أن أبا الفرج ورث المذهب [[&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;زيدية&lt;/del&gt;|الزيدي]] عن أسرته من جهة والدته، آل ثوابه، وكانوا على الأرجح زيديين... ولا يبدو بعيدًا أن يكون الكيد [[العباسيون|لبني العباس]] قد قرّب بين الأسرتين الأموية (آباء أبي الفرج) والشيعية الثوابية&amp;lt;ref&amp;gt;دایرة المعارف بزرگ اسلامی، ص 128.&amp;lt;/ref&amp;gt;.»&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;«من المحتمل أن أبا الفرج ورث المذهب [[&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;الزيدية&lt;/ins&gt;|الزيدي]] عن أسرته من جهة والدته، آل ثوابه، وكانوا على الأرجح زيديين... ولا يبدو بعيدًا أن يكون الكيد [[العباسيون|لبني العباس]] قد قرّب بين الأسرتين الأموية (آباء أبي الفرج) والشيعية الثوابية&amp;lt;ref&amp;gt;دایرة المعارف بزرگ اسلامی، ص 128.&amp;lt;/ref&amp;gt;.»&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;== وفاته ==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;== وفاته ==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Negahban</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://ar.wikivahdat.com/w/index.php?title=%D8%A3%D8%A8%D9%88_%D8%A7%D9%84%D9%81%D8%B1%D8%AC_%D8%A7%D9%84%D8%A3%D8%B5%D9%81%D9%87%D8%A7%D9%86%D9%8A&amp;diff=34357&amp;oldid=prev</id>
		<title>Negahban: /* آثار أبي الفرج الأصفهاني */</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://ar.wikivahdat.com/w/index.php?title=%D8%A3%D8%A8%D9%88_%D8%A7%D9%84%D9%81%D8%B1%D8%AC_%D8%A7%D9%84%D8%A3%D8%B5%D9%81%D9%87%D8%A7%D9%86%D9%8A&amp;diff=34357&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2026-05-04T10:39:16Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;span class=&quot;autocomment&quot;&gt;آثار أبي الفرج الأصفهاني&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;ar&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;→ مراجعة أقدم&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;مراجعة ١٤:٠٩، ٤ مايو ٢٠٢٦&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l69&quot;&gt;سطر ٦٩:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;سطر ٦٩:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;لم يبق من هذه المجموعة إلا ثلاثة آثار: الأغاني، ومقاتل الطالبيين، وأدب الغرباء. يقال إنه ألف كتبًا باسم الأمويين في الأندلس وأرسلها إليهم سرًا&amp;lt;ref&amp;gt;مدرس، ص 154 و ابن خلکان، ص 329.&amp;lt;/ref&amp;gt;». بل كُتب أنه تلقى منهم صلات (هدايا). لكن لا يوجد دليل على ذلك، وإن حدث فلا يمكن اعتباره دليلاً على تعاطف أبي الفرج مع الأمويين.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;لم يبق من هذه المجموعة إلا ثلاثة آثار: الأغاني، ومقاتل الطالبيين، وأدب الغرباء. يقال إنه ألف كتبًا باسم الأمويين في الأندلس وأرسلها إليهم سرًا&amp;lt;ref&amp;gt;مدرس، ص 154 و ابن خلکان، ص 329.&amp;lt;/ref&amp;gt;». بل كُتب أنه تلقى منهم صلات (هدايا). لكن لا يوجد دليل على ذلك، وإن حدث فلا يمكن اعتباره دليلاً على تعاطف أبي الفرج مع الأمويين.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;## &lt;/del&gt;مذهب أبي الفرج الأصفهاني&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;== &lt;/ins&gt;مذهب أبي الفرج الأصفهاني&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;==&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;كان أبو الفرج [[المذهب الشيعي|شيعي المذهب]] [[زيدية|زيديًا]]&amp;lt;ref&amp;gt; مدرس، ص 154 و نامه ی دانشوران ناصری، ص 45.&amp;lt;/ref&amp;gt;؛ وبسبب ذلك، أعرب العديد من المؤرخين [[أهل السنة والجماعة|السنة]] عن أسفهم. يذكر [[السيد نور الله الشوشتري]] في &amp;quot;مجالس المؤمنين&amp;quot;: «من العجائب أن مروانيًا يكون شيعي المذهب... كثير من المؤرخين [[أهل السنة والجماعة|السنة]] مثل اليافعي، [[ابن خلكان]]، [[ابن كثير]] الدمشقي وغيرهم، ذكروه بكل احترام، ونقلوا أشعاره الجديرة بالثناء وآثاره الظريفة، وأعربوا جميعًا ببالغ الأسف أنه لمن المؤسف حقًا أن من اتصف بكل تلك الفضائل كان يميل إلى [[المذهب الشيعي]]&amp;lt;ref&amp;gt;شوشتری، ص 560.&amp;lt;/ref&amp;gt;.»&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;كان أبو الفرج [[المذهب الشيعي|شيعي المذهب]] [[زيدية|زيديًا]]&amp;lt;ref&amp;gt; مدرس، ص 154 و نامه ی دانشوران ناصری، ص 45.&amp;lt;/ref&amp;gt;؛ وبسبب ذلك، أعرب العديد من المؤرخين [[أهل السنة والجماعة|السنة]] عن أسفهم. يذكر [[السيد نور الله الشوشتري]] في &amp;quot;مجالس المؤمنين&amp;quot;: «من العجائب أن مروانيًا يكون شيعي المذهب... كثير من المؤرخين [[أهل السنة والجماعة|السنة]] مثل اليافعي، [[ابن خلكان]]، [[ابن كثير]] الدمشقي وغيرهم، ذكروه بكل احترام، ونقلوا أشعاره الجديرة بالثناء وآثاره الظريفة، وأعربوا جميعًا ببالغ الأسف أنه لمن المؤسف حقًا أن من اتصف بكل تلك الفضائل كان يميل إلى [[المذهب الشيعي]]&amp;lt;ref&amp;gt;شوشتری، ص 560.&amp;lt;/ref&amp;gt;.»&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Negahban</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://ar.wikivahdat.com/w/index.php?title=%D8%A3%D8%A8%D9%88_%D8%A7%D9%84%D9%81%D8%B1%D8%AC_%D8%A7%D9%84%D8%A3%D8%B5%D9%81%D9%87%D8%A7%D9%86%D9%8A&amp;diff=34356&amp;oldid=prev</id>
		<title>Negahban: /* سيرة أبي الفرج الأصفهاني */</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://ar.wikivahdat.com/w/index.php?title=%D8%A3%D8%A8%D9%88_%D8%A7%D9%84%D9%81%D8%B1%D8%AC_%D8%A7%D9%84%D8%A3%D8%B5%D9%81%D9%87%D8%A7%D9%86%D9%8A&amp;diff=34356&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2026-05-04T10:38:31Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;span class=&quot;autocomment&quot;&gt;سيرة أبي الفرج الأصفهاني&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;ar&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;→ مراجعة أقدم&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;مراجعة ١٤:٠٨، ٤ مايو ٢٠٢٦&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l4&quot;&gt;سطر ٤:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;سطر ٤:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;== سيرة أبي الفرج الأصفهاني ==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;== سيرة أبي الفرج الأصفهاني ==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;هو أبو الفرج علي بن الحسين بن محمد بن أحمد بن هيثم بن عبد الرحمن الأموي المرواني، المشهور بأبي الفرج الأصفهاني، الأديب النحوي، الكاتب الشاعر، المؤرخ الحافظ، النسابة المتضلع، والمُحَدِّث المتفنن. ولد سنة ۲۸۴هـ (في خلافة &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;المعضد &lt;/del&gt;العباسي) في [[أصفهان]]. أتم تعليمه في [[بغداد]]، التي كانت في ذلك الوقت مركز علوم وفنون العالم. لا تتوفر معلومات كثيرة عن بداية حياته، لكن المعروف أن أسرته من جهة والده تعود إلى [[بني أمية|الأمويين]]، بينما تنحدر أسرته من جهة والدته من بيت ابن ثوابه الكبير. وقد ذكر أبا الفرج يحيى بن محمد بن ثوابه (جده من جهة الأم) مرارًا في كتاب &quot;الأغاني&quot;. يكتب (ياقوت الحموي) في كتاب (إرشاد الأريب إلى معرفة الأديب): «كان علامة، نسابة، راويًا للأخبار، جامعًا بين سعة الرواية والتحقيق، وكانت له ذاكرة وذكاء فائقان. لا أعرف مؤلفًا آثاره في فنون الأدب أجمل ولا أشمل من آثار أبي الفرج. ومع كل ذلك، كان شاعرًا عذب القول&amp;lt;ref&amp;gt; دایرة المعارف تشیع، ص 431.&amp;lt;/ref&amp;gt;.»&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;هو أبو الفرج علي بن الحسين بن محمد بن أحمد بن هيثم بن عبد الرحمن الأموي المرواني، المشهور بأبي الفرج الأصفهاني، الأديب النحوي، الكاتب الشاعر، المؤرخ الحافظ، النسابة المتضلع، والمُحَدِّث المتفنن. ولد سنة ۲۸۴هـ (في خلافة &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;المعتضد &lt;/ins&gt;العباسي) في [[أصفهان]]. أتم تعليمه في [[بغداد]]، التي كانت في ذلك الوقت مركز علوم وفنون العالم. لا تتوفر معلومات كثيرة عن بداية حياته، لكن المعروف أن أسرته من جهة والده تعود إلى [[بني أمية|الأمويين]]، بينما تنحدر أسرته من جهة والدته من بيت ابن ثوابه الكبير. وقد ذكر أبا الفرج يحيى بن محمد بن ثوابه (جده من جهة الأم) مرارًا في كتاب &quot;الأغاني&quot;. يكتب (ياقوت الحموي) في كتاب (إرشاد الأريب إلى معرفة الأديب): «كان علامة، نسابة، راويًا للأخبار، جامعًا بين سعة الرواية والتحقيق، وكانت له ذاكرة وذكاء فائقان. لا أعرف مؤلفًا آثاره في فنون الأدب أجمل ولا أشمل من آثار أبي الفرج. ومع كل ذلك، كان شاعرًا عذب القول&amp;lt;ref&amp;gt; دایرة المعارف تشیع، ص 431.&amp;lt;/ref&amp;gt;.»&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;منذ شبابه، كان أبو الفرج شغوفًا بجمع أخبار الأدباء والموسيقيين والاستماع إليهم، وتقييد الأحاديث والأشعار والأغاني، والاطلاع على النوادر التاريخية.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;منذ شبابه، كان أبو الفرج شغوفًا بجمع أخبار الأدباء والموسيقيين والاستماع إليهم، وتقييد الأحاديث والأشعار والأغاني، والاطلاع على النوادر التاريخية.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Negahban</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://ar.wikivahdat.com/w/index.php?title=%D8%A3%D8%A8%D9%88_%D8%A7%D9%84%D9%81%D8%B1%D8%AC_%D8%A7%D9%84%D8%A3%D8%B5%D9%81%D9%87%D8%A7%D9%86%D9%8A&amp;diff=34355&amp;oldid=prev</id>
		<title>Negahban: /* سيرة أبي الفرج الأصفهاني */</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://ar.wikivahdat.com/w/index.php?title=%D8%A3%D8%A8%D9%88_%D8%A7%D9%84%D9%81%D8%B1%D8%AC_%D8%A7%D9%84%D8%A3%D8%B5%D9%81%D9%87%D8%A7%D9%86%D9%8A&amp;diff=34355&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2026-05-04T10:38:03Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;span class=&quot;autocomment&quot;&gt;سيرة أبي الفرج الأصفهاني&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;ar&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;→ مراجعة أقدم&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;مراجعة ١٤:٠٨، ٤ مايو ٢٠٢٦&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l4&quot;&gt;سطر ٤:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;سطر ٤:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;== سيرة أبي الفرج الأصفهاني ==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;== سيرة أبي الفرج الأصفهاني ==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;هو أبو الفرج علي بن الحسين بن محمد بن أحمد بن هيثم بن عبد الرحمن الأموي المرواني، المشهور بأبي الفرج الأصفهاني، الأديب النحوي، الكاتب الشاعر، المؤرخ الحافظ، النسابة المتضلع، والمُحَدِّث المتفنن. ولد سنة ۲۸۴هـ (في خلافة &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[المعتمد &lt;/del&gt;العباسي&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;|المعتمد العباسي]]&lt;/del&gt;) في [[أصفهان]]. أتم تعليمه في [[بغداد]]، التي كانت في ذلك الوقت مركز علوم وفنون العالم. لا تتوفر معلومات كثيرة عن بداية حياته، لكن المعروف أن أسرته من جهة والده تعود إلى [[بني أمية|الأمويين]]، بينما تنحدر أسرته من جهة والدته من بيت ابن ثوابه الكبير. وقد ذكر أبا الفرج يحيى بن محمد بن ثوابه (جده من جهة الأم) مرارًا في كتاب &quot;الأغاني&quot;. يكتب (ياقوت الحموي) في كتاب (إرشاد الأريب إلى معرفة الأديب): «كان علامة، نسابة، راويًا للأخبار، جامعًا بين سعة الرواية والتحقيق، وكانت له ذاكرة وذكاء فائقان. لا أعرف مؤلفًا آثاره في فنون الأدب أجمل ولا أشمل من آثار أبي الفرج. ومع كل ذلك، كان شاعرًا عذب القول&amp;lt;ref&amp;gt; دایرة المعارف تشیع، ص 431.&amp;lt;/ref&amp;gt;.»&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;هو أبو الفرج علي بن الحسين بن محمد بن أحمد بن هيثم بن عبد الرحمن الأموي المرواني، المشهور بأبي الفرج الأصفهاني، الأديب النحوي، الكاتب الشاعر، المؤرخ الحافظ، النسابة المتضلع، والمُحَدِّث المتفنن. ولد سنة ۲۸۴هـ (في خلافة &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;المعضد &lt;/ins&gt;العباسي) في [[أصفهان]]. أتم تعليمه في [[بغداد]]، التي كانت في ذلك الوقت مركز علوم وفنون العالم. لا تتوفر معلومات كثيرة عن بداية حياته، لكن المعروف أن أسرته من جهة والده تعود إلى [[بني أمية|الأمويين]]، بينما تنحدر أسرته من جهة والدته من بيت ابن ثوابه الكبير. وقد ذكر أبا الفرج يحيى بن محمد بن ثوابه (جده من جهة الأم) مرارًا في كتاب &quot;الأغاني&quot;. يكتب (ياقوت الحموي) في كتاب (إرشاد الأريب إلى معرفة الأديب): «كان علامة، نسابة، راويًا للأخبار، جامعًا بين سعة الرواية والتحقيق، وكانت له ذاكرة وذكاء فائقان. لا أعرف مؤلفًا آثاره في فنون الأدب أجمل ولا أشمل من آثار أبي الفرج. ومع كل ذلك، كان شاعرًا عذب القول&amp;lt;ref&amp;gt; دایرة المعارف تشیع، ص 431.&amp;lt;/ref&amp;gt;.»&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;منذ شبابه، كان أبو الفرج شغوفًا بجمع أخبار الأدباء والموسيقيين والاستماع إليهم، وتقييد الأحاديث والأشعار والأغاني، والاطلاع على النوادر التاريخية.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;منذ شبابه، كان أبو الفرج شغوفًا بجمع أخبار الأدباء والموسيقيين والاستماع إليهم، وتقييد الأحاديث والأشعار والأغاني، والاطلاع على النوادر التاريخية.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Negahban</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://ar.wikivahdat.com/w/index.php?title=%D8%A3%D8%A8%D9%88_%D8%A7%D9%84%D9%81%D8%B1%D8%AC_%D8%A7%D9%84%D8%A3%D8%B5%D9%81%D9%87%D8%A7%D9%86%D9%8A&amp;diff=34334&amp;oldid=prev</id>
		<title>Negahban: /* سيرة أبي الفرج الأصفهاني */</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://ar.wikivahdat.com/w/index.php?title=%D8%A3%D8%A8%D9%88_%D8%A7%D9%84%D9%81%D8%B1%D8%AC_%D8%A7%D9%84%D8%A3%D8%B5%D9%81%D9%87%D8%A7%D9%86%D9%8A&amp;diff=34334&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2026-05-04T10:07:36Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;span class=&quot;autocomment&quot;&gt;سيرة أبي الفرج الأصفهاني&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;ar&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;→ مراجعة أقدم&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;مراجعة ١٣:٣٧، ٤ مايو ٢٠٢٦&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l4&quot;&gt;سطر ٤:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;سطر ٤:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;== سيرة أبي الفرج الأصفهاني ==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;== سيرة أبي الفرج الأصفهاني ==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;هو أبو الفرج علي بن الحسين بن محمد بن أحمد بن هيثم بن عبد الرحمن الأموي المرواني، المشهور بأبي الفرج الأصفهاني، الأديب النحوي، الكاتب الشاعر، المؤرخ الحافظ، النسابة المتضلع، والمُحَدِّث المتفنن. ولد سنة ۲۸۴هـ (في خلافة [[المعتمد العباسي|المعتمد العباسي]]) في [[أصفهان]]. أتم تعليمه في [[بغداد]]، التي كانت في ذلك الوقت مركز علوم وفنون العالم. لا تتوفر معلومات كثيرة عن بداية حياته، لكن المعروف أن أسرته من جهة والده تعود إلى [[بني أمية|الأمويين]]، بينما تنحدر أسرته من جهة والدته من بيت &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[&lt;/del&gt;ابن ثوابه&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;]] &lt;/del&gt;الكبير. وقد ذكر أبا الفرج يحيى بن محمد بن ثوابه (جده من جهة الأم) مرارًا في كتاب &quot;الأغاني&quot;. يكتب (ياقوت الحموي) في كتاب (إرشاد الأريب إلى معرفة الأديب): «كان علامة، نسابة، راويًا للأخبار، جامعًا بين سعة الرواية والتحقيق، وكانت له ذاكرة وذكاء فائقان. لا أعرف مؤلفًا آثاره في فنون الأدب أجمل ولا أشمل من آثار أبي الفرج. ومع كل ذلك، كان شاعرًا عذب القول&amp;lt;ref&amp;gt; دایرة المعارف تشیع، ص 431.&amp;lt;/ref&amp;gt;.»&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;هو أبو الفرج علي بن الحسين بن محمد بن أحمد بن هيثم بن عبد الرحمن الأموي المرواني، المشهور بأبي الفرج الأصفهاني، الأديب النحوي، الكاتب الشاعر، المؤرخ الحافظ، النسابة المتضلع، والمُحَدِّث المتفنن. ولد سنة ۲۸۴هـ (في خلافة [[المعتمد العباسي|المعتمد العباسي]]) في [[أصفهان]]. أتم تعليمه في [[بغداد]]، التي كانت في ذلك الوقت مركز علوم وفنون العالم. لا تتوفر معلومات كثيرة عن بداية حياته، لكن المعروف أن أسرته من جهة والده تعود إلى [[بني أمية|الأمويين]]، بينما تنحدر أسرته من جهة والدته من بيت ابن ثوابه الكبير. وقد ذكر أبا الفرج يحيى بن محمد بن ثوابه (جده من جهة الأم) مرارًا في كتاب &quot;الأغاني&quot;. يكتب (ياقوت الحموي) في كتاب (إرشاد الأريب إلى معرفة الأديب): «كان علامة، نسابة، راويًا للأخبار، جامعًا بين سعة الرواية والتحقيق، وكانت له ذاكرة وذكاء فائقان. لا أعرف مؤلفًا آثاره في فنون الأدب أجمل ولا أشمل من آثار أبي الفرج. ومع كل ذلك، كان شاعرًا عذب القول&amp;lt;ref&amp;gt; دایرة المعارف تشیع، ص 431.&amp;lt;/ref&amp;gt;.»&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;منذ شبابه، كان أبو الفرج شغوفًا بجمع أخبار الأدباء والموسيقيين والاستماع إليهم، وتقييد الأحاديث والأشعار والأغاني، والاطلاع على النوادر التاريخية.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;منذ شبابه، كان أبو الفرج شغوفًا بجمع أخبار الأدباء والموسيقيين والاستماع إليهم، وتقييد الأحاديث والأشعار والأغاني، والاطلاع على النوادر التاريخية.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Negahban</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://ar.wikivahdat.com/w/index.php?title=%D8%A3%D8%A8%D9%88_%D8%A7%D9%84%D9%81%D8%B1%D8%AC_%D8%A7%D9%84%D8%A3%D8%B5%D9%81%D9%87%D8%A7%D9%86%D9%8A&amp;diff=34333&amp;oldid=prev</id>
		<title>Negahban: /* سيرة أبي الفرج الأصفهاني */</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://ar.wikivahdat.com/w/index.php?title=%D8%A3%D8%A8%D9%88_%D8%A7%D9%84%D9%81%D8%B1%D8%AC_%D8%A7%D9%84%D8%A3%D8%B5%D9%81%D9%87%D8%A7%D9%86%D9%8A&amp;diff=34333&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2026-05-04T10:07:06Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;span class=&quot;autocomment&quot;&gt;سيرة أبي الفرج الأصفهاني&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;ar&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;→ مراجعة أقدم&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;مراجعة ١٣:٣٧، ٤ مايو ٢٠٢٦&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l4&quot;&gt;سطر ٤:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;سطر ٤:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;== سيرة أبي الفرج الأصفهاني ==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;== سيرة أبي الفرج الأصفهاني ==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;هو أبو الفرج علي بن الحسين بن محمد بن أحمد بن هيثم بن عبد الرحمن الأموي المرواني، المشهور بأبي الفرج الأصفهاني، الأديب النحوي، الكاتب الشاعر، المؤرخ الحافظ، النسابة المتضلع، والمُحَدِّث المتفنن. ولد سنة ۲۸۴هـ (في خلافة [[المعتمد العباسي|المعتمد العباسي]]) في [[أصفهان]]. أتم تعليمه في [[بغداد]]، التي كانت في ذلك الوقت مركز علوم وفنون العالم. لا تتوفر معلومات كثيرة عن بداية حياته، لكن المعروف أن أسرته من جهة والده تعود إلى [[بني أمية|الأمويين]]، بينما تنحدر أسرته من جهة والدته من بيت [[ابن ثوابه]] الكبير. وقد ذكر أبا الفرج يحيى بن محمد بن ثوابه (جده من جهة الأم) مرارًا في كتاب &quot;الأغاني&quot;. يكتب &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[&lt;/del&gt;ياقوت الحموي&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;|ياقوت]] &lt;/del&gt;في &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[&lt;/del&gt;إرشاد الأريب إلى معرفة الأديب &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;(كتاب&lt;/del&gt;)&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;|إرشاد الأريب]]&lt;/del&gt;: «كان علامة، نسابة، راويًا للأخبار، جامعًا بين سعة الرواية والتحقيق، وكانت له ذاكرة وذكاء فائقان. لا أعرف مؤلفًا آثاره في فنون الأدب أجمل ولا أشمل من آثار أبي الفرج. ومع كل ذلك، كان شاعرًا عذب القول&amp;lt;ref&amp;gt; دایرة المعارف تشیع، ص 431.&amp;lt;/ref&amp;gt;.»&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;هو أبو الفرج علي بن الحسين بن محمد بن أحمد بن هيثم بن عبد الرحمن الأموي المرواني، المشهور بأبي الفرج الأصفهاني، الأديب النحوي، الكاتب الشاعر، المؤرخ الحافظ، النسابة المتضلع، والمُحَدِّث المتفنن. ولد سنة ۲۸۴هـ (في خلافة [[المعتمد العباسي|المعتمد العباسي]]) في [[أصفهان]]. أتم تعليمه في [[بغداد]]، التي كانت في ذلك الوقت مركز علوم وفنون العالم. لا تتوفر معلومات كثيرة عن بداية حياته، لكن المعروف أن أسرته من جهة والده تعود إلى [[بني أمية|الأمويين]]، بينما تنحدر أسرته من جهة والدته من بيت [[ابن ثوابه]] الكبير. وقد ذكر أبا الفرج يحيى بن محمد بن ثوابه (جده من جهة الأم) مرارًا في كتاب &quot;الأغاني&quot;. يكتب &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;(&lt;/ins&gt;ياقوت الحموي&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;) &lt;/ins&gt;في &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;كتاب (&lt;/ins&gt;إرشاد الأريب إلى معرفة الأديب): «كان علامة، نسابة، راويًا للأخبار، جامعًا بين سعة الرواية والتحقيق، وكانت له ذاكرة وذكاء فائقان. لا أعرف مؤلفًا آثاره في فنون الأدب أجمل ولا أشمل من آثار أبي الفرج. ومع كل ذلك، كان شاعرًا عذب القول&amp;lt;ref&amp;gt; دایرة المعارف تشیع، ص 431.&amp;lt;/ref&amp;gt;.»&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;منذ شبابه، كان أبو الفرج شغوفًا بجمع أخبار الأدباء والموسيقيين والاستماع إليهم، وتقييد الأحاديث والأشعار والأغاني، والاطلاع على النوادر التاريخية.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;منذ شبابه، كان أبو الفرج شغوفًا بجمع أخبار الأدباء والموسيقيين والاستماع إليهم، وتقييد الأحاديث والأشعار والأغاني، والاطلاع على النوادر التاريخية.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;بفضل علمه، حظي أبو الفرج باهتمام الحكومات في ذلك الوقت، وهي آل بويه والحمدانيون والأمويون في [[&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;الأندلس (إسبانيا)|&lt;/del&gt;الأندلس]]. ورد في المصادر أنه كان كاتبًا لركن الدولة الديلمي [[&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;المذهب الشيعي&lt;/del&gt;|الشيعي المذهب]]. استدعاه الحسن بن محمد المهلبي، وزير عز الدولة، إلى بغداد، وجعله مستشارًا ونديمًا خاصًا له، فلم يفارقه حتى وفاته. كان أبو الفرج دائم الحضور في مجالس المهلبي الخاصة، وكان قريبًا جدًا منه، وكان يمدحه كثيرًا. ويبدو أن المهلبي، لكي ينشغل صديقه العالم دائمًا بالرواية والشعر والموسيقى، لم يُكلفه أبدًا بأي مهمة جدية&amp;lt;ref&amp;gt; دایرة المعارف بزرگ اسلامی، ص 127.&amp;lt;/ref&amp;gt;.»&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;بفضل علمه، حظي أبو الفرج باهتمام الحكومات في ذلك الوقت، وهي آل بويه والحمدانيون والأمويون في [[الأندلس]]. ورد في المصادر أنه كان كاتبًا لركن الدولة الديلمي [[&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;الشيعة&lt;/ins&gt;|الشيعي المذهب]]. استدعاه الحسن بن محمد المهلبي، وزير عز الدولة، إلى بغداد، وجعله مستشارًا ونديمًا خاصًا له، فلم يفارقه حتى وفاته. كان أبو الفرج دائم الحضور في مجالس المهلبي الخاصة، وكان قريبًا جدًا منه، وكان يمدحه كثيرًا. ويبدو أن المهلبي، لكي ينشغل صديقه العالم دائمًا بالرواية والشعر والموسيقى، لم يُكلفه أبدًا بأي مهمة جدية&amp;lt;ref&amp;gt; دایرة المعارف بزرگ اسلامی، ص 127.&amp;lt;/ref&amp;gt;.»&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;يُقال إن أبا الفرج لم يكن يهتم كثيرًا بالنظافة الشخصية. «يروي الصابي: عندما ذهبت أنا وأبو علي الأنباري وآخر لزيارة والتحقيق عند منزله (أبي الفرج)، أرسلنا غلامًا قرب بابه ليستأذن له بالدخول. وعندما دق الغلام الباب وكان من المفترض أن تموء قطة أبي الفرج التي تدعى &amp;quot;يَقَقْ&amp;quot; خلف الباب عادةً، ثم يخرج أبو الفرج أو غلامه لفتح الباب، لم يصدر أي صوت. وتكرر الدق، فنودي من داخل البيت: &amp;quot;تمهّلوا&amp;quot;. وعندما فتح أبو الفرج الباب، كانت يداه متسختين، فظننا أنه كان يأكل. ففسّر أبو الفرج سبب تأخره واتساخ يديه بأن &amp;quot;يَقَقْ&amp;quot; أصابه مغص، وكنت مشغولاً بحقنته. فلما سمعنا ذلك، قلنا في أنفسنا أنه لا حاجة لمزيد من الاستفسار&amp;lt;ref&amp;gt;جناب، ص 80.&amp;lt;/ref&amp;gt;.» اللافت في هذه الرواية هو أن أبا الفرج كان بارعًا أيضًا في علم الطب البيطري، وهذا دليل على تقدم الطب البيطري في ذلك العصر.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;يُقال إن أبا الفرج لم يكن يهتم كثيرًا بالنظافة الشخصية. «يروي الصابي: عندما ذهبت أنا وأبو علي الأنباري وآخر لزيارة والتحقيق عند منزله (أبي الفرج)، أرسلنا غلامًا قرب بابه ليستأذن له بالدخول. وعندما دق الغلام الباب وكان من المفترض أن تموء قطة أبي الفرج التي تدعى &amp;quot;يَقَقْ&amp;quot; خلف الباب عادةً، ثم يخرج أبو الفرج أو غلامه لفتح الباب، لم يصدر أي صوت. وتكرر الدق، فنودي من داخل البيت: &amp;quot;تمهّلوا&amp;quot;. وعندما فتح أبو الفرج الباب، كانت يداه متسختين، فظننا أنه كان يأكل. ففسّر أبو الفرج سبب تأخره واتساخ يديه بأن &amp;quot;يَقَقْ&amp;quot; أصابه مغص، وكنت مشغولاً بحقنته. فلما سمعنا ذلك، قلنا في أنفسنا أنه لا حاجة لمزيد من الاستفسار&amp;lt;ref&amp;gt;جناب، ص 80.&amp;lt;/ref&amp;gt;.» اللافت في هذه الرواية هو أن أبا الفرج كان بارعًا أيضًا في علم الطب البيطري، وهذا دليل على تقدم الطب البيطري في ذلك العصر.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Negahban</name></author>
	</entry>
</feed>